موسسه آموزش عالی آپادانا فصلنامه پژوهش های نوین در شهرهوشمند 2980-8936 4 1 2025 12 10 A Comprehensive Analysis of the Role of Artificial Intelligence, Internet of Things, and Generative AI in Smart Tourism and Smart Settlement Development تحلیل جامع نقش هوش مصنوعی، اینترنت اشیاء و هوش مصنوعی مولد در گردشگری هوشمند و توسعه شهرک‌های هوشمند 84 97 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA مژگان دانشکده علوم و فنون نوین، دانشگاه تهران، ایران جمشید دانشگاه آزاد اسلامی واحد ماهشهر، شرکت مانی و بابا، ماهشهر، ایران 2025 12 06 technological paradigms in which Artificial Intelligence (AI), the Internet of Things (IoT), and Generative AI play central roles in enhancing visitor experience, destination management, and the development of small-scale smart settlements. This study adopts an analytical review methodology, integrating international policy documents (UN Tourism, OECD, ITU), secondary datasets, and contemporary academic literature to examine the multidimensional structure of smart tourism and its potential contributions to smart settlement development. The conceptual framework reveals that smart technologies support sustainable and resilient development through three main pathways: operational optimization, personalized tourist experiences, and data-driven governance. Analysis of the “Best Tourism Settlements” initiative further highlights the importance of innovation, community engagement, and digital infrastructure as key drivers of successful small-scale destinations. Additionally, market projections show a significant growth trajectory for Generative AI applications in tourism over the next decade. The findings suggest that implementing smart technologies in Iranian settlements could strengthen local economies, enhance service quality, improve resource management, and support the preservation of cultural heritage. Policy recommendations include investing in digital infrastructure, building digital competencies, supporting local entrepreneurs, and establishing ethical and regulatory frameworks for the responsible use of AI. تحول دیجیتال در دهه‌های اخیر موجب شکل‌گیری الگوهای نوینی در صنعت گردشگری شده است که در آن هوش مصنوعی، اینترنت اشیاء و هوش مصنوعی مولد نقش محوری در ارتقای تجربه گردشگران، مدیریت مقصد و توسعه نواحی کوچک‌مقیاس ایفا می‌کنند. این پژوهش با رویکرد مروری-تحلیلی و بر اساس ترکیبی از منابع سیاستی بین‌المللی (UN Tourism، OECD، ITU)، داده‌های ثانویه و مطالعات علمی روزآمد، به بررسی ابعاد گردشگری هوشمند و قابلیت‌های آن در توسعه شهرک‌های هوشمند می‌پردازد. چارچوب مفهومی تحقیق نشان می‌دهد که فناوری‌های هوشمند از طریق سه مسیر اصلی بهینه‌سازی عملیات، شخصی‌سازی تجربه گردشگر و تقویت حکمرانی داده‌محور می‌توانند به پایداری و تاب‌آوری اجتماعی-اقتصادی کمک کنند. تحلیل موردی «شهرک‌های برتر گردشگری» نیز بیانگر آن است که نوآوری، مشارکت جامعه و زیرساخت‌های دیجیتال از عوامل کلیدی موفقیت در توسعه پایدار شهرک‌ها هستند. علاوه بر این، بررسی بازار هوش مصنوعی مولد نشان می‌دهد که ارزش این فناوری در بخش گردشگری طی دهه آینده رشدی چشمگیر خواهد داشت. نتایج پژوهش بیانگر آن است که پیاده‌سازی فناوری‌های هوشمند در شهرک‌های ایران می‌تواند به تقویت اقتصاد محلی، افزایش کیفیت خدمات، مدیریت بهینه منابع و حفاظت از میراث فرهنگی بینجامد. در پایان، پیشنهادهای سیاستی برای توسعه زیرساخت دیجیتال، ارتقای مهارت‌های انسانی، حمایت از کسب‌وکارهای محلی و تدوین چارچوب‌های اخلاقی ارائه شده است. /downloadfilepdf/967837