موسسه آموزش عالی آپادانا فصلنامه پژوهش های نوین در شهرهوشمند 2980-8936 4 2 2026 03 08 Developing a Smart City Development Model Based on a Biophilic Approach (Case Study: Tabriz Metropolis) تدوین الگوی توسعه‌ی شهر هوشمند مبتنی بر رویکرد بیوفیلیک (مطالعه موردی: کلان‌شهر تبریز) 42 58 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA فاطمه گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران علی گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران حسن گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران 2026 02 21 In recent years, the concept of the Smart City has emerged as a novel approach to urban management and planning, emphasizing the utilization of Information and Communication Technologies (ICT). However, in most cases, this approach has failed to holistically integrate environmental components and the quality of the citizens’ living experience. The integration of the Smart City paradigm with nature-centric models, such as Biophilia, can be proposed as a strategy to enhance mental health, social interaction, and environmental sustainability. To this end, the present study was written with the aim of integrating these two paradigms and formulating a development model for a Biophilic Smart City in Tabriz metropolis. The research method, in terms of its type, is mixed-methods; in terms of its purpose, it is applied; and in terms of its nature, it is exploratory. Structural Equation Modeling (SEM) in Amos software was used for data analysis. The research findings indicate that the greatest impact on the development of the Biophilic Smart City in Tabriz belongs, respectively, to the components of Governance and Urban Management, Social and Human factors, Smart Technology and Infrastructure, Environmental and Ecological factors, and Physical and Spatial factors, with coefficients of 0.74, 0.73, 0.66, 0.63, and 0.52. Furthermore, among the sub-components, the greatest impact relates to Integrated Policymaking, Spatial Justice, Continuous Monitoring and Evaluation, Smart Resource Management, and Citizen Participation. These components have implementable Biophilic strategies and Smart tools across various planning levels (Spatial Planning, Environmental Management, Architecture and Public Spaces, Culture and Education, and Urban Policy). در سال‌های اخیر، مفهوم شهر هوشمند به‌عنوان رویکردی نوین در مدیریت و برنامه‌ریزی شهری، با تأکید بر بهره‌گیری از فناوری‌های اطلاعات و ارتباطات مطرح شده است. با این حال، این رویکرد در بیشتر موارد مؤلفه‌های زیست‌محیطی و کیفیت تجربه‌ی زیستی شهروندان را به‌صورت یکپارچه درنظر نگرفته و ادغام آن با الگوهای طبیعت‌محور همچون بیوفیلیک می‌تواند به‌عنوان راهبردی برای ارتقاء سلامت روانی، تعامل اجتماعی و پایداری محیطی مطرح شود. بدین منظور پژوهش حاضر با هدف ادغام این دو پاردایم و تدوین الگوی توسعه‌ی شهر هوشمند مبتنی بر رویکرد بیوفیلیک در کلان‌شهر تبریز نگارش شده است. روش تحقیق در پژوهش حاضر از نظر نوع آمیخته، از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت اکتشافی می‌باشد که در راستای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری در نرم‌افزار Amos استفاده شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که بیشترین تأثیرگذاری بر توسعه‌ی شهر هوشمند بیوفیلیک در تبریز به ترتیب مربوط به مؤلفه‌های حکمروایی و مدیریت شهری، اجتماعی و انسانی، فناوری و زیرساخت هوشمند، زیست‌محیطی و اکولوژیک و کالبدی و فضایی با ضرایب 74/0، 73/0، 66/0، 63/0 و 52/0 بوده است. همچنین در بین مؤلفه‌های فرعی بیشترین تأثیرگذاری مربوط به مؤلفه‌های سیاست‌گذاری یکپارچه، عدالت فضایی، پایش و ارزیابی مستمر، مدیریت هوشمند منابع و مشارکت شهروندی می‌باشد. این مؤلفه‌ها در سطوح برنامه‌ریزی مختلف (برنامه‌ریزی فضایی، مدیریت محیط‌زیست، معماری و فضاهای عمومی، فرهنگ و آموزش، سیاست‌گذاری شهری)، راهبردهای بیوفیلیک و ابزار هوشمندسازی قابلیت اجرایی دارند. /downloadfilepdf/1014083