هدف این پژوهش، ترسیم تصویری جامع و داده‌بنیاد از وضعیت علمی حوزه «حکمرانی و مدیریت شهر هوشمند» از طریق یک تحلیل علم‌سنجی فراگیر است. با توجه به رشد فزاینده شهرهای هوشمند و نقش محوری آن‌ها در توسعۀ پایدار، مدیریت شهری و بهبود کیفیت زندگی، بررسی نظام‌مند روندهای علمی این حوزه ضرورتی اساسی دارد. در این مطالعه، داده‌های علمی طی دوره 2011 تا 2025 استخراج و با استفاده از شاخص‌های علم‌سنجی شامل تعداد انتشارات، شبکه همکاری‌های علمی، توزیع جغرافیایی پژوهشگران، و تحلیل هم‌واژگانی بررسی شد. نتایج نشان داد که تولیدات علمی در این حوزه طی بیش از یک دهه، سیر صعودی پیوسته داشته و سال 2024 با 112 مقاله اوج فعالیت پژوهشی را تجربه کرده است. از نظر پراکندگی جغرافیایی، چین، هند و ایالات متحده سه قطب اصلی تولید علم هستند؛ موضوعی که با سرمایه‌گذاری گسترده این کشورها در زیرساخت‌های هوشمند و فناوری‌های داده‌بنیاد هم‌راستاست. همچنین، یافته‌ها بیانگر نقش غالب رشته‌های علوم کامپیوتر، مهندسی و مدیریت شهری در پیشبرد دانش این حوزه است. تحلیل ساختار مفهومی پژوهش‌ها سه خوشۀ اصلی را آشکار ساخت: حکمرانی هوشمند (با محوریت شفافیت، مشارکت و سیاست‌گذاری داده‌بنیاد)، مدیریت شهری هوشمند (متمرکز بر عملیات، کنترل و کارآمدسازی خدمات)، و فناوری‌های پیشرفته (از جمله هوش مصنوعی، اینترنت اشیا، داده‌های بزرگ و بلاک‌چین). روند تحول مفاهیم نیز نشان می‌دهد که توجه علمی از دولت الکترونیک و دیجیتالی‌سازی اولیه، به سمت کاربردهای هوشمند، مدیریت داده و نهایتاً پایداری و برنامه‌ریزی شهری تغییر یافته است. این مطالعه با ارائه یک چشم‌انداز جامع، می‌تواند راهنمایی مؤثر برای سیاست‌گذاران، مدیران شهری و پژوهشگران در جهت شناسایی شکاف‌ها، فرصت‌های نوظهور و مسیرهای آینده پژوهش در حوزه شهر هوشمند باشد

حکمرانی شهر هوشمند مدیریت شهر هوشمند علم سنجی شهر هوشمند